8. Levenslang?

Blijf je voor de rest van je leven besmet?

Levenslang Depositphotos_33736831_xsAls je als volwassene besmet wordt met hepatitis B, is het meer dan waarschijnlijk dat je de acute vorm van de ziekte krijgt en dat je herstelt. Als je van hepatitis B bent hersteld, heeft je lichaam antistoffen tegen de ziekte aangemaakt en kan je niet meer besmet raken. Sommige volwassenen en de meeste jonge kinderen die besmet zijn met hepatitis B, zullen een chronische of langdurige besmetting ontwikkelen. Als je een chronische besmetting hebt, heb je het virus waarschijnlijk voor de rest van je leven. Een goede behandeling kan de ziekte wel onder controle houden. Slechts een klein aantal mensen herstellen volledig van chronische hepatitis B.

Wat zijn de gevolgen van een besmetting met hepatitis B?

Een chronische hepatitis B-infectie kan blijvende gevolgen hebben: een slechtwerkende lever, littekens op de lever of leverkanker.

Samenvatting Details Behandeling? Besmettelijk?
Acute hepatitis B, maar een subklinische besmetting – d.w.z. geen erge ziekte Je hebt niet het gevoel dat je ziek bent. Je vertoont weinig symptomen en je bent snel van het virus verlost. Je hebt waarschijnlijk geen behandeling nodig. Het is nog altijd mogelijk dat je het virus doorgeeft.
Acute hepatitis B Je kan je enkele weken of maanden ziek voelen en daarna van het virus verlost zijn. Je moet veel rusten, maar je hebt geen medicijnen nodig. Je moet opgevolgd worden om na te gaan of het virus uit je lichaam verdwenen is. Als het virus in je lichaam zit, kan je het doorgeven aan anderen en moet je voorzorgen nemen om besmetting te vermijden.
Acute hepatitis B met een acuut leverfalen Dit staat bekend als fulminante hepatitis en komt voor bij een klein aantal mensen met acute hepatitis B. Er zijn verschillende symptomen van leverfalen. Dit is een ernstige aandoening die een intensieve behandeling vereist. Een onmiddellijke levertransplantatie kan je leven redden. Je kan het virus doorgeven aan anderen en je moet voorzorgen nemen om dit te vermijden.
Chronische hepatitis B-besmetting zonder symptomen Je voelt je niet ziek, maar je draagt de besmetting al lange tijd mee in je bloed, mogelijk levenslang.Je werk en privéleven kunnen hierdoor beïnvloed worden. Hoewel je je niet ziek voelt, moet je opgevolgd worden om na te gaan of je lever is beschadigd en of je een behandeling nodig hebt. Je kan de infectie doorgeven aan anderen en je moet voorzorgen nemen om dit te vermijden. Je mag geen bloed-, zaad- of orgaandonor zijn.
Chronische hepatitis B-besmetting met mogelijk bijkomende leveraandoeningen Je kan een ernstige leveraandoening ontwikkelen, inclusief chronische hepatitis en cirrose. Een klein aantal mensen kan primaire leverkanker ontwikkelen (hepatocellulair carcinoom  of HCC).Je werk en privéleven kunnen hierdoor beïnvloed worden. Je arts zal behandelingen aanbevelen die een verdere beschadiging van je lever beperken.In het geval van een ernstige leverbeschadiging, kan een levertransplantatie een optie zijn. Je kan de infectie doorgeven aan anderen en je moet voorzorgen nemen om dit te voorkomen. Je mag geen bloed-, zaad- of orgaandonor zijn.

 

Wat kan je doen als je hepatitis B hebt?

Patiënten met een acute hepatitis B-infectie worden in de regel het eerste halfjaar niet behandeld. Het is belangrijk dat je je levensstijl zodanig aanpast dat je in een zo goed mogelijke conditie bent: gezond eten, géén alcohol, beweging, goed en genoeg slapen, enz. Patiënten met een actieve chronische hepatitis B zijn potentieel kandidaat voor behandeling. Bij een inactieve chronische hepatitis B is behandeling niet nodig.

Behandeling

Chronische Hepatitis B kan behandeld worden met een korte peginterferonkuur (injecties) met vaak een langdurig effect. Peginterferon stimuleert het afweersysteem maar kan tijdens de kuur ernstige bijwerkingen geven. Omdat de schade aan de lever wordt veroorzaakt door het hepatitis B-virus, kan de arts ook proberen het virus met antivirale medicijnen terug te dringen. Er zijn verschillende antivirale medicijnen beschikbaar: lamivudine, adefovir, entecavir, telbivudine en tenofovir. Deze medicijnen remmen de vermenigvuldiging van het virus. Ze zijn gemakkelijk in het gebruik (tabletten) en geven weinig bijwerkingen. Nadeel is dat de behandeling lang duurt, het afweersysteem niet gestimuleerd wordt en soms resistentie optreedt. Doordat er verschillende middelen beschikbaar zijn kan men bij resistentie overschakelen op een ander middel. Bij de nieuwste antivirale middelen (zoals entecavir en tenofovir) is resistentie vrijwel geen probleem meer. De arts overlegt met je of behandeling nodig is en welk van bovengenoemde middelen voor jou de beste keuze is. Omdat het virus in de meeste gevallen na een medicijnkuur wel in activiteit gedaald of gestopt is, maar niet volledig opgeruimd is, blijf je wel nog besmettelijk.

Therapietrouw

Het is belangrijk dat je de medicatie consequent inneemt, omdat anders het gevaar ontstaat dat het virus zich weer explosief gaat vermenigvuldigen, of dat het virus ongevoelig wordt voor het medicijn. Om effectief te zijn moet een medicijn dus in voldoende mate in het lichaam aanwezig zijn. Om de hoeveelheid op peil te houden moet regelmatig een nieuwe dosis worden ingenomen: sommige medicijnen eenmaal per dag, andere meermaals per dag. Hoe regelmatiger het medicijn wordt ingenomen hoe beter. Daarom is het aan te raden de medicijninname tot een vast ritueel te maken:

  • op een vast tijdstip van de dag (bijv. bij het ontbijt, bij het avondeten of voor het naar bed gaan),
  • op een vaste plek (zodat je op het bekende tijdstip de medicijnen ziet liggen) buiten bereik van kinderen.

Bescherming tegen infectie-overdracht

Het hepatitis B-virus is overdraagbaar, ook als je je gezond voelt en er geen ziekteverschijnselen optreden. De mensen om je heen kunnen zich het beste laten inenten en daarnaast moet je zelf maatregelen nemen om anderen niet te besmetten.

Hoe voorkom je dat je anderen besmet?

Set of hand with tool - hygiene

Risico op besmetting       Zo kan je anderen beschermen
seks
  • Gebruik steeds een condoom, ook tijdens orale seks.
bloed
  • Doneer geen bloed, sperma of organen.
  • Spoel elke open wond, hoe klein ook, en dek af met een waterbestendige pleister.
  • Verwijder bloed van de vloer of van werkoppervlakken met onverdund bleekmiddel.
  • Vertel gezondheidswerkers dat je hepatitis B hebt, zodat zij voorzorgsmaatregelen kunnen nemen om zichzelf te beschermen.
drugs
  • Deel geen naalden of hulpmiddelen.
  • Gebruik steeds een steriele naald.
  • Gebruik ontsmettingsmiddel om je hulpmiddelen schoon te houden.
persoonlijke voorwerpen
  • Deel geen scheermesjes, tandenborstels of andere persoonlijke voorwerpen.
  • Bewaar je persoonlijke voorwerpen gescheiden van de bezittingen van anderen.
  • Veeg badkameroppervlakken regelmatig af met bleekmiddel.
moeder-kind
  • Als je zwanger bent, meld je dokter dan dat je hepatitis B hebt.
kussen
  • Kus liever niemand op de mond wanneer je lippen en/of tandvlees bloeden.
lakens, handdoeken, enz.
  • Als de kans bestaat dat er bloed of andere lichaamsvochten op je lakens, handdoeken of kleren zitten, was ze dan in heet water met wasmiddel voor je ze laat gebruiken of aanraken door anderen.
handen schudden, handen vasthouden, knuffelen
  • Er is geen besmetting mogelijk.

 

b4_voorzorgsmaatregelen

Moet je vertellen dat je hepatitis B hebt?

Of je je omgeving wel of niet over je ziekte informeert is je eigen keus, maar het is raadzaam om dit wel te doen. Je ‘contact-personen’ zouden zich bijvoorbeeld door een inenting tegen het virus kunnen beschermen. Het is ook raadzaam jezelf zo ruim mogelijk te informeren voor je anderen erover vertelt. Je dokter zal je helpen om erachter te komen hoe je precies besmet bent geraakt, of je anderen kunt besmetten en welke behandeling je nodig hebt.

Wie moet je informeren?

  • Je partner en familieleden?
    Ja, want het is belangrijk dat zij zich laten testen en dat zij – indien nodig – worden gevaccineerd. Tot zij zich hebben laten testen, neem je best maatregelen om hen tegen het virus te beschermen. (zie ‘Hoe wordt hepatitis B doorgegeven?’ en ‘Hoe voorkom je dat je anderen besmet?’).
    Je partner en familie kunnen ook een grote steun voor je zijn. Zij zullen zich natuurlijk bezorgd en angstig voelen, dus het is misschien een goed idee om hen deze informatie te tonen om al hun vragen te helpen beantwoorden.
  • Je sekspartner(s)?
    Als je niet weet of je partner werd gevaccineerd tegen hepatitis B en je hebt onbeschermde seks met hem/haar, informeer hem/haar dan. Hij/zij zal zich moeten laten testen en indien nodig laten vaccineren. Je kan ‘Hoe voorkom je dat je anderen besmet?’ punt voor punt bekijken: denk je dat hij/zij al werd blootgesteld aan risico’s? Als je bijvoorbeeld een tandenborstel hebt gedeeld, is het aangeraden dat hij/zij zich laat testen.
    Als je zeker weet dat je partner nog geen risico heeft gelopen, pas dan alle genoemde voorzorgsmaatregelen toe. Zo creëer je ook meer tijd om te beslissen of je het hun wil vertellen of niet.
    Bovendien: als je weet dat je besmet bent met hepatitis B en dit niet aan je partner vertelt, en vervolgens het virus aan hem/haar doorgeeft, wordt dit (in de meeste landen) gezien als een strafbaar feit, en kan je dus strafrechtelijk vervolgd worden.
  • Je werkgever?
    Je bent niet verplicht je werkgever in te lichten, ook niet bij een sollicitatiegesprek. Het is een ander verhaal indien je door je ziekte je beroep niet meer (volledig) kan uitoefenen of anderen tijdens je werkzaamheden kan besmetten. Een patiënt met levercirrose kan minder alert zijn. Als daardoor een risico ontstaat voor anderen (bij beroepen zoals verkeersleider, piloot, bus- of treinbestuurder, enz.) mag je je werkgever deze informatie niet onthouden. Bij beroepen met een verhoogd risico op ongevallen en wondjes (slager, chirurg, verpleger, enz.) moet je je werkgever op de hoogte brengen van je gezondheidsstatus, inclusief hepatitis B-infectie.
  • Je dokter/tandarts/verpleegster?
    Tandartsen en dokters zijn wettelijk verplicht je te behandelen.Als je een medische behandeling ondergaat of de tandarts bezoekt, is het belangrijk dat je de arts inlicht. De meeste zorgverleners zijn ingeënt tegen hepatitis B, maar dit is niet altijd het geval. Zij zullen bijkomende voorzorgsmaatregelen moeten nemen om te vermijden dat zijzelf en de patiënten die na je worden behandeld niet aan besmetting worden blootgesteld.
  • Je manicure of pedicure?
  • Manicures en pedicures zijn wettelijk verplicht je te behandelen. Als je manicure of pedicure het risico loopt in contact te komen met je bloed, dan moet je hem/haar op de hoogte brengen, zodat hij/zij bijkomende voorzorgsmaatregelen kan nemen. Je kan ook je eigen manicure- of pedicuremateriaal kopen en meenemen naar je afspraak.
  • De school van je kind?
    In België wordt het hepatitis B-vaccin aanbevolen voor alle zuigelingen. Kinderen die het vaccin niet ontvingen als zuigeling, krijgen het op de leeftijd van 10-13 jaar. Het wordt voor die twee leeftijdsgroepen gratis ter beschikking gesteld aan de vaccinatoren. Voor jongeren (tussen 15 en 18 jaar) geldt eenzelfde vaccinatieschema met vaccins geschikt voor volwassenen. Ook die vaccins worden gratis ter beschikking gesteld. Dit vermindert alvast het risico voor andere leerlingen. Het personeel en de leerlingen die niet werden ingeënt, kunnen echter wel risico lopen.Als je beslist om de school op de hoogte te brengen, kan je misschien:
    • de school een brief van de dokter geven, waarin wordt vermeld dat hij/zij gezond is en geen risico vormt voor andere studenten indien de passende voorzorgsmaatregelen worden gehandhaafd.
    • informatie meenemen om de feiten over hepatitis B kracht bij te zetten. Je kan eraan herinneren dat hepatitis B wordt verspreid via blootstelling aan bloed en het virus dus niet terloops wordt overgedragen.
    • benadrukken hoe belangrijk discretie en algemene voorzorgsmaatregelen zijn om je kind voor sociale discriminatie te beschermen.
    • overwegen om te zeggen: “Behandel mijn kind zoals je elk ander kind behandelt: met zorg. Je weet welk risico mijn kind vormt, maar je kent het risico niet dat andere kinderen met zich meebrengen.”

Hoe kan hepatitis B je sociaal leven beïnvloeden?

Een langdurige aandoening kan je relatie met familie en vrienden belasten. Op bepaalde momenten word je misschien in beslag genomen door zorgen die je niet wil delen. In bepaalde periodes voel je je niet helemaal lekker en moet je het rustig aan doen. Soms heb je wat extra steun van de mensen rondom je nodig of wil je meer ruimte voor jezelf. Je maakt je misschien zorgen over de effecten die dit op je partner of kinderen heeft, over de verstoring van je carrière of simpelweg over hoe je het zal redden als het niet goed gaat.

Sommige mensen kunnen hun diagnose redelijk snel accepteren, stellen zich er op in met hepatitis B te moeten leven en gaan door. Anderen zijn totaal van de kaart en voelen zich bedrogen in hun verwachtingen. In deze situatie kan je behoefte hebben aan opheldering en kunnen gesprekken met een vertrouwenspersoon enorm helpen. Zoek naar mensen in je omgeving die je kunnen ondersteunen, dat hoeft niet per se familie of een goede vriend(in) te zijn. Vraag je arts om professionele hulp indien je daar behoefte aan hebt. Onderneem concrete stappen. Lang blijven stilstaan bij het hoe en waarom verandert niets aan de situatie.

Kan je hepatitis B ook zakelijke/juridische consequenties hebben?

  • Mag je bloed geven?
    Nee, als je besmet bent met hepatitis B mag je geen bloed, sperma of organen doneren. Al deze donaties worden tegenwoordig getest om er zeker van te zijn dat zij geen hepatitis B of andere infecties bevatten.
  • Kan je hepatitis B je verzekeringspolis en hypotheek beïnvloeden?
    Alle verzekeringsmaatschappijen informeren via een medische vragenlijst naar je gezondheidstoestand. Een chronische hepatitis B-infectie kan ervoor zorgen dat je een levensverzekering of schuldsaldoverzekering wordt geweigerd, of dat je premie sterk wordt verhoogd. Als dit gebeurt, is het de moeite waard om met je dokter te praten, aangezien veel consulterende artsen bereid zijn om de verzekeringsmaatschappij via een brief op de hoogte te brengen van je gezondheid en levensverwachting. Het is ook raadzaam te informeren bij verschillende verzekeringsmaatschappijen.
  • Zijn er juridische consequenties als je niet meldt dat je hepatitis B hebt?
    Werk je in een omgeving waar je de gezondheid van anderen in gevaar brengt, bijvoorbeeld in een ziekenhuis of tandheelkundige praktijk, dan ben je wettelijk verplicht om je werkgever op de hoogte te brengen.
    Als je weet dat je hepatitis B hebt en een ander toch blootstelt aan een mogelijke infectie, bijvoorbeeld door onbeschermde seks, kan je aansprakelijk worden gesteld voor hun besmetting.

De inhoud is gebaseerd op de informatie van het interactief programma Path B dat door Bristol-Myers Squibb werd ontwikkeld. Zie http://www.hepatitisinfo.org/managing-living/path-b/.