7. Opvolging

Waarom worden chronische hepatitis B-patiënten regelmatig opgevolgd?

liver in handOf je behandeld wordt of niet, verdere opvolging is essentieel, en dit voor de rest van je leven. Tijdens de behandeling moet je regelmatig (om de 3 à 6 maanden) testen ondergaan

  • Om de fase van hepatitis B te bepalen
    Het natuurlijke verloop van hepatitis B is dynamisch, dit betekent dat de infectie kan veranderen van een inactieve naar een actieve fase.
  • Om de effectiviteit van de therapie te evalueren
    Je ondergaat testen die bepalen hoeveel van het virus je in je bloed hebt, hoe je lever werkt en hoe goed je lichaam tegen het virus vecht.
  • Om eventuele nadelige veranderingen te detecteren
    Geregelde onderzoeken zorgen ervoor dat dokters zien of er veranderingen zijn in de functies van de lever of van de niveaus van het virus in het bloed. Dit helpt hen om te beslissen of een behandeling moet opgestart worden en wat het beste verloop van de therapie zou kunnen zijn.

Hoe vaak je op onderzoek moet gaan hangt af van individuele factoren, zoals de duur van de infectie, de ernst van de leveraantasting, je algemene gezondheidstoestand, je familiale medische voorgeschiedenis, je leeftijd en specifieke ziektesymptomen.

Welke testen controleren of de medicatie werkzaam is?

Er worden drie verschillende testen gebruikt om te controleren of de medicatie haar werk doet:

  • HBV DNA of virale belasting
    Het doel van de behandeling is de activiteit van het hepatitis B-virus te beperken en progressieve schade aan de lever en complicaties (zoals cirrose en leverfalen) te voorkomen. Deze complicaties zijn rechtstreeks verbonden met de hoeveelheid virus in je lichaam (de virale belasting). Om te kijken of de behandeling werkt, zal de dokter regelmatig bloedstalen nemen om de virale belasting te meten. Deze test toont ook aan of je resistent aan het worden bent voor de behandeling
  • Leverfunctie
    Het is belangrijk de werking van je lever tijdens de behandeling in het oog te houden.
  • Hepatitis B-antigeen-status, bijvoorbeeld type e-antigeen (HBeAg) status bij HBeAg-positieve ziekte
    Dit is een andere indicator die aantoont of het hepatitis B type e-antigeen (HBeAg, een deel van het virus dat op een chronische, besmettelijke hepatitis B-infectie wijst) uit het bloed verdwijnt, m.a.w. of de persoon e-antigeen-negatief wordt. Tegelijk worden antilichamen aangemaakt tegen HBeAg of anti-HBe. Dit wordt seroconversie genoemd en is een belangrijke mijlpaal omdat het duidt op een goede prognose. Opvolging van de HBsAg-status is ook nuttig omdat een verlies van HBsAg wijst op een ideaal eindpunt van de behandeling.

Pen stethoscope and glassesDe dokter kan andere testen doen afhankelijk van de status van je ziekte, risicofactoren, familiegeschiedenis, je basiskenmerken en andere bijkomende medicijnen of ziektes.

Opvolgingseisen betreffende de medicatie

  • Opvolging van de behandeling met interferon alfa
    Bovenop de hierboven vermelde testen, die evalueren of de medicatie werkt, word je ook opgevolgd voor de bijwerkingen van interferon: griepsymptomen, laag niveau van witte bloedcellen en bloedplaatjes, lichtgeraaktheid en stemmingswisselingen.
  • Opvolging van de behandeling met nucleoside- en nucleotidetherapieën
    Bovenop de hierboven vermelde testen word je ook opgevolgd voor ongewenste effecten van sommige NUC-therapieën, waaronder testen om de nierfuncties te controleren, ook al werken je nieren bij aanvang normaal.
  • Opvolging nadat de behandeling is stopgezet
    Indien je succesvol behandeld bent met interferon of NUC-therapieën, wordt nog regelmatig gecontroleerd of het virus onder controle blijft en dit waarschijnlijk voor de rest van je leven.
    Indien je een levertransplantatie onderging, zijn een levenslange behandeling en opvolging nodig om het terugkeren van het hepatitis B-virus te voorkomen of het risico hierop te beperken.

Waarom moet je opgevolgd worden als je ziekte inactief is?

De grafiek hieronder toont het typische verloop van een chronische hepatitis B-infectie.

b_7_verloop_b_infectie

Een HBeAg-positieve chronische HBV-infectie is een goed gedefinieerde ziekte die kan worden onderverdeeld in 3 stadia:

  • de immuuntolerante fase,
  • de immuunactieve fase,
  • en het inactieve dragerschap.

In de vroege immuuntolerante fase is er geen reactie op het virus. Patiënten hebben een hoge virale belasting (meestal >109 kopieën/ml) en een normaal niveau van het leverenzym ALAT. Deze immuuntolerante fase kan tussen de 10 en 30 jaar duren en er is maar een kleine kans op het verliezen van het HBeAg.

Doctor pressing modern medical type of buttonTijdens de actieve immuun klaringsfase probeert het immuunsysteem het virus te klaren en de virale belasting (HBV-DNA) daalt of schommelt. Leverenzymen (de ALAT-niveaus) kunnen stijgen omdat het immuunsysteem vecht tegen het virus, wat zorgt voor leverschade. Tijdens deze fase is de kans dat de patiënt het HBeAg verliest groter. Deze eerste twee fases worden de CHB eAg-positieve ziekte genoemd.

Als het hepatitis B type E-antigeen is geklaard (en de virale belasting daalt), bevindt de patiënt zich in de inactieve fase en het ALAT-niveau wordt weer normaal. Naast het verlies van het HBeAg treedt tegelijk de vorming van anti-HBe op. De inactieve fase is een dynamische fase en de patiënt kan in een actieve staat van de ziekte terechtkomen als na enige tijd de virale belasting toeneemt en hoge niveaus van ALAT terugkeren. Deze twee fases worden de CHB eAg-negatieve ziekte genoemd.

Je dokter zal je ziektestatus regelmatig willen controleren om te na te gaan of de ziekte actief is of niet.


De inhoud is gebaseerd op de informatie van het interactief programma Path B dat door Bristol-Myers Squibb werd ontwikkeld. Zie http://www.hepatitisinfo.org/managing-living/path-b/