6. Diagnose

Hoe wordt een besmetting vastgesteld?

De test op het hepatitis B-virus gebeurt op een bloedstaal. Daarin kan de arts zien of
Biochemistry blood tests

  • je ooit in contact bent geweest met het hepatitis B-virus,
  • je pas besmet bent,
  • je een gezonde drager bent,
  • je al gevaccineerd bent,
  • het effect van de vaccinatie nog voldoende werkzaam is,
  • je genezen bent,
  • je al dan niet besmettelijk bent voor je partner,
  • je chronisch drager bent.

Een positieve test betekent echter niet dat de lever is aangetast. Dat moet worden vastgesteld aan de hand van bijkomende onderzoeken.

Hoe weet je of je besmet bent?

Als je je niet hebt laten testen kan je niet weten of je een chronische hepatitis B-infectie hebt, aangezien veel mensen geen symptomen vertonen. Dit wordt vaak asymptomatisch genoemd. Wanneer je net met hepatitis B besmet bent, kunnen bepaalde symptomen een aanwijzing van de infectie zijn. De symptomen in de eerste paar maanden zijn onder meer misselijkheid, braken, pijn in de onderbuik, koorts en een gevoel van algemeen onbehagen. Je kunt zelfs geelzucht krijgen. Je huid en ogen worden dan geel.

In de helft van de hepatitis B-gevallen zijn er geen symptomen of zijn de symptomen zo mild dat ze genegeerd of eenvoudigweg toegeschreven worden aan een verkoudheid of een ‘griepachtige’ ziekte. De symptomen verdwijnen binnen enkele weken en het voorval is snel vergeten. Bij meer dan 90 % van de mensen die als volwassene besmet raakten, heeft het immuunsysteem het virus in de acute fase uit het lichaam verwijderd. Bijgevolg zijn deze mensen niet langer besmettelijk en blijven ze immuun voor toekomstige infecties. Slechts 10 % is chronisch besmet. 60 % of meer van de mensen die chronisch besmet zijn, blijven zich goed voelen zonder symptomen of problemen met de lever of andere organen. Zij komen het enkel te weten na een bloedtest die zoekt naar een bewijs van het virus of naar de reactie van het immuunsysteem.

De overige 30 à 40 % van de mensen met chronische besmetting zullen uiteindelijk (vaak na vele jaren) cirrose ontwikkelen, weliswaar variërend in hevigheid. Sommigen kunnen ook significante leverschade hebben zonder de symptomen. Mogelijke symptomen zijn: spierkwalen en pijn, misselijkheid, gebrek aan eetlust en gewichtsverlies, alcoholintolerantie, geelzucht en depressie. Mensen die als baby besmet raakten zijn vatbaarder om de rest van hun leven drager van het virus te zijn en 90 % is chronisch besmet. Bij één op de vijf dragers zal het virus uiteindelijk toch op een natuurlijke manier uit het bloed verdwijnen, hoewel dit heel wat jaren kan duren. Enkel een bloedtest kan bevestigen of je hepatitis B hebt, ook als je geen symptomen vertoont. Maar ook mét symptomen is een test noodzakelijk, want ook andere aandoeningen kunnen gelijkaardige symptomen veroorzaken.

Wie loopt het meeste risico op besmetting en moet zich dus zeker laten testen?

Als je niet blootgesteld bent geweest aan het virus en als je succesvol gevaccineerd bent, is het risico om met hepatitis B besmet te worden miniem. Mensen die het meeste risico lopen om besmet te raken zijn degenen die niet gevaccineerd zijn en tot één van volgende groepen behoren:

  • baby’s van geïnfecteerde moeders,
  • partners, naaste familie en vrienden van besmette personen,
  • patiënten die bloedproducten of lichaamsvocht van een besmette persoon toegediend kregen,
  • nierdialysepatiënten en personen met nierstoornissen,
  • mensen die afkomstig zijn (en van wie de ouders afkomstig zijn) van landen waar hepatitis B veel voorkomt: China en andere delen van Azië, Sub-Saharisch Afrika, het Amazonewoud en de zuidelijke gebieden van Oost- en Centraal-Europa,
  • reizigers uit deze landen met een matige tot hoge besmettingsgraad,
  • mensen die werden verzorgd in risicolanden,
  • mensen die een tatoeage of een piercing hebben laten aanbrengen, mesotherapie of acupunctuur hebben ondergaan waarbij geen wegwerp- of persoonlijke naalden werden gebruikt,
  • mensen die positief zijn voor HIV of hepatitis C (HCV),
  • mensen die intraveneus drugs hebben gebruikt of drugs hebben gesnoven, ook al is het maar één keer in hun leven en zelfs al is dat lang geleden,
  • sekswerk(st)ers,
  • mensen met veel wisselende seksuele contacten (drie of meer in de afgelopen zes maanden),
  • mensen die in de prostitutie werken en hun klanten,
  • mannen die (ook) seks hebben met andere mannen,
  • mensen die in de gevangenis zitten of hebben gezeten,
  • mensen met een beroep dat een risico inhoudt, zoals verpleegsters, dokters, tandartsen, gezondheidswerkers, laboranten en cipiers,
  • mensen die leven en werken in een inrichting voor mensen met ernstige leerproblemen,
  • families met adoptiekinderen uit landen met een matige tot hoge besmettingsgraad.

Het gaat in deze lijst alleen om een inschatting van de kans op besmetting met hepatitis B. Hoor jij of je partner bij een van deze risicogroepen? Dan heb je een verhoogde kans om besmet te zijn met hepatitis B en laat je je best testen.

Hoe kan je je laten testen op hepatitis B?

UltrasoundJe huisdokter zal je een brede waaier aan vragen stellen over je medisch verleden, over je contact met anderen die hepatitis B zouden kunnen hebben en over andere mogelijke risicofactoren, zoals het gebruik van injectienaalden voor drugs of tatoeages. Daarna kan hij/zij je onderzoeken op signalen van leverziekte. Als hij het nodig vindt, kan hij een bloedtest voorstellen.

De HBsAg-test is de belangrijkste test om een hepatitis B-infectie te diagnosticeren. Er wordt naar het hepatitis B-surface-antigeen of HBsAg gezocht. Het HBsAg is het deel van het hepatitis B-virus dat normaal je immuunsysteem doet reageren.

Wat betekent de uitslag van de test?

Als de HBsAG-test positief is, heb je het virus in je lichaam en heb je ofwel acute ofwel chronische hepatitis B. Als de HBsAG-test negatief is, is het erg onwaarschijnlijk dat je het virus in je lichaam hebt. Je lijdt niet aan chronische hepatitis B en moet niet behandeld worden. Er zijn meerdere mogelijkheden:

  • je hebt nooit een infectie gehad,
  • je hebt een infectie gehad maar je lichaam heeft ze overwonnen en de infectie is verdwenen,
  • je bent gevaccineerd.

Als de test negatief is en je geen infectie gehad hebt of niet gevaccineerd bent, maar toch een risico loopt, dan kan je een vaccinatie in overweging nemen. In speciale gevallen kunnen de resultaten voor HBsAg negatief zijn hoewel je toch drager van het virus bent, dit wordt occulte hepatitis B genoemd. Andere tests zullen deze situatie dan ophelderen.

Welke bloedtesten worden gebruikt om een volledige diagnose te stellen?

Deze testen zijn eenvoudig, er zijn enkel bloedstalen nodig.

Test Beschrijving Gebruik
Hepatitis Boppervlakte-antigeen

(HBsAg)

Een proteïne dat aanwezig is aan de oppervlakte van het virus. Het wordt teruggevonden in het bloed bij zowel acute als chronische HBV-infecties. Vaak gebruikt om mensen te screenen op hepatitis B.Eerste indicator van acute HBV ( kan besmette patiënten identificeren voordat de symptomen verschijnen).De eerste manier om mensen te identificeren met chronische HBV.

In bepaalde zeldzame of speciale gevallen kan de afwezigheid van HBsAg de aanwezigheid van de infectie niet uitsluiten (occulte hepatitis B).

Hepatitis B oppervlakte- antilichamen (anti-HBs) Antilichamen die aangemaakt worden als reactie op het HBV oppervlakte-antigeen. De niveaus in het bloed stijgen tijdens de herstelperiode. Tonen eerdere blootstelling aan HBV of succesvolle vaccinatie.Als een persoon dit antilichaam heeft, is hij immuun geworden (hij kan de infectie niet opnieuw krijgen).
Hepatitis B DNA (HBV DNA) Spoort het genetische, virale hepatitis B-materiaal op, d.w.z. dat het de virale belasting meet. Toont een actieve HBV-infectie.
HBcAb IgM Spoort IgM-antilichamen op van het hepatitis B-core- antigeen. Toont zowel een acute infectie met HBV als een reactivering van chronische HBV aan.
HBcAb IgG Spoort IgG-antilichamen op van het hepatitis B-core-antigeen Toont eerdere infecties met HBV in eender welke fase aan, die wel of niet blijvend kunnen zijn.

De inhoud is gebaseerd op de informatie van het interactief programma Path B dat door Bristol-Myers Squibb werd ontwikkeld. Zie http://www.hepatitisinfo.org/managing-living/path-b/