5. Besmetting

Blood stainsHoe wordt het B-virus overgedragen?

De besmetting kan op verschillende manieren gebeuren:

Van moeder op baby
Doorgaans wordt het virus van moeder op kind doorgegeven tijdens de geboorte en niet wanneer het kind nog in de baarmoeder zit. Tijdens de geboorte is de kans immers groot dat de baby in contact komt met het bloed van de moeder. Wereldwijd werden de meeste gevallen van hepatitis B op deze manier doorgegeven.

Bij onbeschermde seks
Wanneer je seks hebt zonder condoom (inclusief voorspel en orale seks) loop je een groot risico om je partner te besmetten. In de Benelux zijn bij jongvolwassenen onveilige seksuele relaties een belangrijke oorzaak van hepatitis B-besmetting.

Bij het delen van drugshulpmiddelen
Wanneer je drugs injecteert of snuift en hulpmiddelen zoals naalden of buisjes deelt, is er een grote kans dat je het virus overdraagt. Ook het gebruik van niet-steriele instrumenten bij het aanbrengen van een tattoo of piercing kan een risico betekenen. Zelfs acupunctuur houdt een klein risico in.

Via bloedtransfusie (of toediening van andere bloedproducten, bijv. stollingsfactor)Checking the glucose level
In België (en de meeste andere landen) houdt dit nog maar weinig risico in, omdat alle bloeddonoren op hepatitis B worden getest. Wanneer je een bloedtransfusie ontving voordat deze procedure werd geïntroduceerd, of wanneer je een land bezoekt waar bloeddonaties niet worden getest, is er gevaar voor besmetting. Ook personeel in ziekenhuizen (bv. prikongevallen) en laboratoria dat met geïnfecteerd bloed in aanraking komt, kan besmet raken.

Bij het delen van persoonlijke voorwerpen
De belangrijkste besmettingsbron is bloedcontact, o.m. wanneer besmet bloed in (micro)wondjes, slijmvliezen of ogen terechtkomt. Microwondjes kunnen het gevolg zijn van scheren, beten (insecten en mensen), krabletsels. Het virus kan lang overleven in kleine hoeveelheden bloed of andere lichaamsvochten. Daarom moet je erop letten dat je mogelijk besmette tandenborstels, scheermesjes of andere persoonlijke voorwerpen niet met anderen deelt. Dit is belangrijk voor jonge kinderen en personen die met dragers samenleven, bv. in instellingen voor mentaal gehandicapten en in gezinnen waar kinderen uit hoogbesmette gebieden geadopteerd worden.

Via operaties in risicogebieden
Er is vooral besmettingsgevaar waar men niet voldoende aandacht schenkt aan de sterilisatie van het materiaal.

Hoe kan je hepatitis B voorkomen?

hand with condom to preventJe kan verschillende voorzorgen nemen om hepatitis B te voorkomen, zoals

  • vaccinatie,
  • verkleining van de kans op blootstelling,
  • onmiddellijke behandeling met immunoglobuline na blootstelling.

Vaccinatie

Vaccinatie biedt de beste bescherming tegen hepatitis B. Ze wordt aanbevolen voor iedereen die een verhoogd risico loopt. Een vaccin is doeltreffend om HBV-infecties te voorkomen wanneer het toegediend wordt voor of kort na blootstelling aan het virus. Wanneer het correct toegediend wordt, biedt het bescherming in 95 % van de gevallen. Minstens 85-90 % van de met hepatitis B geassocieerde overlijdens hadden door het vaccin kunnen voorkomen worden. Vaccinatie van pasgeborenen vermindert de kans op hepatocellulair carcinoom (HCC of leverkanker).

Verkleining van de kans op blootstelling

Je kan het risico dat je hepatitis B ontwikkelt verminderen door situaties te vermijden waarin je in contact komt met bloed of ander lichaamsvocht van iemand die geïnfecteerd is. Ook als je hepatitis B hebt, kan je het risico voor je omgeving verminderen door een aantal maatregelen, bijvoorbeeld:

  • iemand met hepatitis B moet altijd snijwonden, schrammen of wonden schoonmaken en bedekken met een waterdichte pleister,
  • alle bloedvlekken, bijvoorbeeld na een ongeluk in de keuken, moeten onmiddellijk worden weggewerkt met een onverdund bleekmiddel,
  • tandenborstels, scheermesjes, scharen of andere voorwerpen die met lichaamsvocht besmet kunnen raken, mogen nooit gedeeld worden met iemand die hepatitis B heeft,
  • mensen die medicijnen inspuiten moeten steriele naalden gebruiken en mogen nooit materiaal delen,
  • altijd veilig vrijen met een condoom,
  • mensen met hepatitis B mogen geen bloed, sperma of organen doneren,
  • iedereen die werkt met bloed of lichaamsvocht (dokters en ander medisch personeel) moet de juiste procedures volgen, zoals beschermende handschoenen dragen en veilig omgaan met scherpe voorwerpen.

Behandeling met immunoglobuline

Als iemand die nog niet geïnfecteerd of gevaccineerd is, blootgesteld wordt aan hepatitis B, kan die beschermd worden met een injectie van hepatitis B-immunoglobuline. Dit is een antistof tegen het virus die binnen de 48 uur na blootstelling moet worden toegediend en moet overwogen worden tot een week na de blootstelling.

De bescherming die immunoglobuline biedt, is echter slechts tijdelijk en het is aanbevolen dat tegelijk een vaccin wordt toegediend om op lange termijn te beschermen.Pasgeboren kinderen van moeders die het hepatitis B-virus dragen, kunnen meteen na de geboorte een injectie met immunoglobuline krijgen om te voorkomen dat ze door de moeder besmet worden. De baby zal tegelijk ook gevaccineerd worden. Hiermee wordt bescherming opgebouwd, maar de vaccinatiekuur moet wel verdergezet worden met nog twee doses (op de leeftijd van 1 maand en 2 maanden) en een herhalingsvaccinatie als het kind 1 jaar is.

Voorzorgsmaatregelen

b4_voorzorgsmaatregelen

Via welke lichaamsvochten kan de infectie worden doorgegeven?

Hepatitis B staat bekend als een door bloed overgedragen virus. Dit betekent dat het bloed van een besmet persoon de meeste viruscellen bevat, en dat men door contact met besmet bloed de grootste kans loopt om zelf besmet te raken. Maar het hepatitis B-virus kan ook aanwezig zijn in andere lichaamsvochten, zoals sperma, vaginaal vocht en speeksel, vooral wanneer deze vochten in aanraking zijn gekomen met zelfs maar het kleinste beetje besmet bloed. Er zijn in beperkte mate sporen van het virus teruggevonden in zweet, tranen, moedermelk en urine, maar deze lichaamsvochten worden niet als besmettelijk beschouwd. De kans op besmetting is echter afhankelijk van verschillende factoren, onder andere van de virale belasting (de hoeveelheid virus in het lichaam).


De inhoud is gebaseerd op de informatie van het interactief programma Path B dat door Bristol-Myers Squibb werd ontwikkeld. Zie http://www.hepatitisinfo.org/managing-living/path-b/